Na današnji dan 1943. godine obnovljen je napad jedinica Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije na Tuzlu, važan vojni, privredni i politički centar istočne Bosne. Borbe su okončane 2. oktobra oslobođenjem grada, što je imalo značajan utjecaj na dalji razvoj Narodnooslobodilačkog pokreta u ovom dijelu Bosne i Hercegovine.
Prvi napad na Tuzlu počeo je 29. septembra u 21 sat, ali je zbog problema u organizaciji veza i koordinaciji pravaca ubrzo obustavljen. Nakon kapitulacije Italije i značajnog priliva novih boraca u partizanske jedinice, Vrhovni štab NOVJ naredio je Štabu Prvog bosanskog korpusa da ispita mogućnost zauzimanja Tuzle, prije svega radi preuzimanja naoružanja i druge vojne opreme iz dobro opremljenog njemačko-domobransko-ustaškog garnizona.
Istovremeno su vođeni pregovori s pukovnikom Sulejmanom Filipovićem, komandantom domobranskih jedinica u Tuzli. U ime Narodnooslobodilačkog pokreta s njim su razgovarali Rodoljub Čolaković i Avdo Humo.
Napad je obnovljen u noći 30. septembra, kada su u borbu uključene 16. muslimanska, Šesta istočnobosanska i Druga krajiška brigada. Poseban uspjeh ostvarila je 16. muslimanska brigada, koja je zauzela Ilinčicu, strateški važnu kotu s koje se kontrolira južni prilaz gradu.
Do jutra 1. oktobra odbrana Tuzle zadržala je još nekoliko utvrđenih položaja, dok su partizanske jedinice spriječile dolazak vojne pomoći iz pravca Doboja i Brčkog.
Borbe su nastavljene tokom noći između 1. i 2. oktobra. Partizanske jedinice napredovale su kroz gradske ulice, a oko osam sati ujutro najveći dio Tuzle bio je oslobođen. Domobranske jedinice masovno su se predavale, dok su njemačke i ustaške snage pokušavale proboj prema Zvorniku i Brčkom.
Padom utvrđenog položaja Gradina, čija je posada pružala otpor do podneva 2. oktobra, okončano je oslobođenje Tuzle. Partizani su tog 2. oktobra, u jeku Drugog svjetskog rata, porazili nadmoćnu Hitlerovu vojsku, nanijevši im strašne gubitke. Ovaj se dan danas slavi kao Dan oslobođenja Tuzle.
Oslobođenje grada imalo je značajan odjek u istočnoj Bosni i doprinijelo masovnijem pristupanju stanovništva Narodnooslobodilačkom pokretu. Uslijedilo je formiranje novih partizanskih brigada i odreda, među kojima su bile 18. hrvatska, 17. majevička, 19. birčanska i 21. tuzlanska brigada.
Tuzla je potom postala važno političko, vojno i kulturno središte slobodne teritorije. U gradu je razvijana izdavačka djelatnost, štampan je treći broj lista „Oslobođenje“, a pokrenuti su i listovi „Front slobode“, „Vijesti“ i „Naša borba“.
Prema historijskim podacima, nakon oslobođenja grada oko 5.000 novih boraca pristupilo je partizanskim jedinicama, čime su popunjene postojeće i formirane nove jedinice Narodnooslobodilačke vojske.
Tuzla je pod kontrolom partizanskih snaga ostala do 11. novembra 1943. godine.
Treba napomenuti da su Tuzlu drugi put i konačno oslobodile 16. muslimanska i 19. brčanska brigada.
Bosanski.info
